અસ્થમા – દમ – હાંફ – : યોગ્ય સારવારથી રોજીંદુ જીવન જીવી શકાય છે.  

અસ્થમા દમ શ્વાસ
અસ્થમા દમ શ્વાસ
Spread the love

અસ્થમા વખતે શ્વસન માર્ગમાં થતાં ફેરફારો

સામાન્ય રીતે આપણે શ્વાસ સતત લઈએ જ છીએ છતાં આપણને તેની ખબર પડતી નથી. પરંતુ જયારે દમ થાય ત્યારે શ્વાસ લેવાની ઝડપ વધી જાય છે. દમના દરદીને હાંફ – અસ્થમા ખૂજ વધી જાય છે, કારણ કે અમુક વસ્તુઓ જેમ કે ધૂળ, ધુમાડો, પરાગરજ, સેન્ટ, રસાયણો હવાની સાથે જેવા  ફેફસામાં દાખલ થાય ત્યારે તેની વિપરીત અસર (એલર્જી)થી શ્વાસનળીઓ ઉત્તેજિત થાય છે. આથી ફેફસામાં નીચે પ્રમાણેના ફેરફાર થાય છે.

  • શ્વાસનાલીકાના અંદરના સુંવાળા અને મુલાયમ આવરણ ઉપર સોજો આવી જાય છે.
  • શ્વાસનલિકાઓને વીંટળાઈ રહેલા સ્નાયુઓ સંકોચાય છે, આથી શ્વાસનલિકાઓ સાંકડી થઇ જાય છે.
  • શ્વાસનળીની અંદર ચીકણો જાડો કફ વધુ ઝરવા લાગે છે, અને તે જામી જાય છે.  

આમ, આ બધા ફેરફારને લીધે શ્વાસ લેવાનો માર્ગસાંકડો થઇ જાય છે. અસ્થમામાં માર્ગ માર્ગ સાંકડો થવાને લીધે તેમજ તેમાં સોજો આવવાને લીધે શ્વાસનળીમાં હવાની અવરજવર સહેલાઇથી થઇ શકતી નથી, આથી શ્વાસ શ્વાસ લેવામાં અને ખાસ કરીને શ્વાસ બહાર કાઢવામાં ખૂબ જોર કરવું પડે છે.

અસ્થમા – દમ થવાના કારણો

નાની ઉમરે થતો દમ મોટાભાગે વારસાગત રીતે ઉતરતો હોય છે, આથી ઘણીવાર એક જ કુટુંબમાં એકથી વધારે દમ કે અસ્થમા નાદરદીઓ જોવા મળે છે. જે કુટુંબમાં એલર્જીની શરદી, ખરજવું કે દમ થતો હોય તે કુટુંબના સભ્યોમાં દમ વધારે જોવા મળે છે. તે લોકોનો શ્વસનમાર્ગ ખૂબ સંવેદનશીલ હોય છે.

વાતાવરણમાં ઘણાં ઘટકો દમ અસ્થમા ના હુમલા માટે જવાબદાર છે. અહીં જવાબદાર ઘટકોના નામ જોઈએ.

ધૂળની જીવાત :

ઘરમાં ભેગી થતી જૂની ધૂળ, ખાસ કરીને ધૂળમાં રજકણમાં રહેલી ખૂબ જ બારીક જીવાત.

ધુમાડો :

બીડી સિગારેટનો ધુમાડો, ચુલાના લાકડાનો ધુમાડો, વાહનના પેટ્રોલ – ડીઝલનો ધુમાડો, કારખાનાનો ધુમાડો

પરાગરજ :

ઘાસ, ફૂલોમાંથી છૂટી પડતી પરાગરજ, ફૂગ

રસાયણો :

સેન્ટ, અત્તર, તાજો રંગ, જંતુનાશક દવા, હેરસ્પ્રે જેવા સુંગધી રસાયણો

ખરેલા વાળ પીંછા :

કૂતરાં, બિલાડી, ઉંદર, સસલા વગેરના ખરેલા વાળ, તેમની ચામડીનાં ખરેલા સ્તર તેમજ પક્ષીઓના પીંછા, વંદા

વિષાણુ :

શરદી ફ્લૂ જેવા ચેપી રોગોના વિષાણુ

આ બધી વસ્તુઓ શ્વસનતંત્રને ઉત્તેજીત કરી શકે છે. દરેક વ્યકિત માટે જુદા જુદા ઘટકો કારણભૂત હોઈ શકે છે.

અસ્થમા – દમના લક્ષણો

અસ્થમા – દમના મુખ્ય લક્ષણો :

આપણું શ્વાસ આપણું શ્વાસ એટલું સહજ છે કે સામાન્યપણે આપણે તેની નોંધ લેતા નથી. દમ કે અસ્થામા થાય  ત્યારે ખાસ તો શ્વાસ લેવામાં ખૂબ મુશ્કેલી પડે છે.

  • ઘણાને દમનો હુમલો થાય તે પહેલાં છીકો આવે, આંખ અને નાકમાંથી ખૂબ પાણી ગળે છે.
  • ઝડપથી ચાલવાથી કે ઢાળ ચડવાથી શ્વાસ વધે છે. ગભરામણ થાય છે.
  • છાતી ભીંસાતી હોય એવું લાગે કે છાતીને ખૂબ જોર કરવું પડે.
  • શ્વાસ બહાર કાઢતી વખતે સીસોટી કે ઘૂરઘરાટી જેવો તીણો અવાજ સંભળાય છે.
  • રાત્રે ખાંસી વધુ થાય છે.
  • ગળફા અંદર જામી જાય અને ભાર નીકળી શકે નહીં. આથી જ દરદીને જો ગળફા નીકળી જાય તો ઘણી રાહત લાગે છે.  

અસ્થમા – દમના ગંભીર લક્ષણો :

જયારે દમ કે અસ્થમા રોગ વધી જાય ત્યારે દરદીને ખૂબ જોર કરીને શ્વાસ લેવો પડે છે. ખૂબ ગુંગળામણ થાય છે. દરદીને તરત ડોકટર પાસે લઇ જવું પડે.

  • રાત્રે ખાંસી ખૂબ વધી જાય છે, આખી રાત જાગતા બેસી રહેવું પડે છે.
  • છાતીમાંથી સતત ઘૂરઘૂર અને અવાજ આવે છે.
  • દરદી હાંફ માટે કાયમ જે ગોળી કે પંપ લેતો હોય તે વધારે વાર લે તો પણ હાંફ બેસતો નથી.
  • આવું જ ચાલુ રહે તો છેવટે દરદીના નખ – હોઠ ભૂરા દેખાય છે.

આવવી ગંભીર સ્થિતિ થાય તે પહેલાં જ દરદીએ તરત દવાખાને કે હોસ્પિટલમાં જવું જોઈએ.

અસ્થમા – દમનું નિદાન

દમનું નિદાન કઈ રીતે શકાય ? :

અસ્થમા – દમનું નિદાન દર્દીને તકલીફ ઉપરથી અને ડોકટરી તપાસથી જ કરવામાં આવે છે.

  • દમ વારસાગત હોઈ કુટુંબમાં બીજાને પણ દમની બીમારી હોય.
  • દરદીને લાંબા સમયથી હાંફની તકલીફ હોય. હાંફ થાય અને મટે એવું વારંવાર થાય.
  • ઘણાને શિયાળામાં કે વહેલી સવારે ઠંડા પહોરમાં વધુ હાંફ થાય અને ખાંસી પણ વહેલી સવારે જ વધુ થાય.
  • આ ઉપરાંત દમ જ છે તે ખાત્રી કરવા દમની ગોળી કે પંપ લીધા બાદ જો રાહત લાગે તો પણ દમ છે તેવું નક્કી કરી શકાય.
  • સામાન્ય રીતે દમમાં તાવ નથી આવતો, પીળા ગળફા નથી પડતા કે ગળફામાં લોહી નથી પડતું.  

અસ્થમા – દમ સિવાય બીજી કઈ કઈ બીમારીમાં હાંફ ચડે ?

દમ ઉપરાંત બીજી ઘણી બીમારીમાં હાંફ થાય છે, જેમ કે શ્વાસનળીમાં ચેપ થવો ( બ્રોન્કાઈટીશ), ન્યુમોનિયા, હૃદયની બિમારી, એનિમિયા (પાંડુરોગ) વગેરે. આથી સૌ પ્રથમ તો ડોકટરને બતાવી દમનું ચોક્કસ નિદાન  કરાવવું જરૂરી છે.

અસ્થમા – દમનો મશીન દ્વારા ખાસ ટેસ્ટ :

સામાન્ય દવાખાનામાં એક પીક ફ્લોમીટરમાં ફૂંક મારી શ્વાસની તકલીફ માપવામાં આવે છે. પીક ફ્લોમીટરથીહ સારવાર આપ્યા બાદ કેટલો ફાયદો થાય છે તે પણ જાણી શકાય છે. આ ટેસ્ટ પ્રમાણમાં સહેલો અને સસ્તો છે.

દમનો જે ચોક્કસ ટેસ્ટ છે તે મોટી હોસ્પીટલમાં કે ફેફસાના સ્પેશીયલ ડોક્ટર પાસે જ થઇ શકે છે. આ ટેસ્ટમાં દરદીને એક મશીનમાં જોરથી ફૂંક મારવાનું કહી ફેફસા કેવા કામ કરે તે ચોક્કસ રીતે માપવામાં આવે છે. આવું બધી જ જગ્યાએ શક્ય નથી તેમજ મોંઘુ પણ પડે.

શેની એલર્જીથી દમ થાય તે જાણવા ચામડીનો ટેસ્ટ

કેટલાક દવાખાનામાં જ દમ શેના કારણે થાય છે તે જાણવા ચામડી પર એલર્જીનો ખાસ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. જુદી જુદી ઘણી બધી વસ્તુઓનું ચામડી પર ઈન્જેકશન આપી ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે, અને કઈ કઈ વસ્તુની એલર્જી થાય છે તેની યાદી બનાવવામાં આવે છે.

આ ટેસ્ટ ખાસ કરીને જેના કુટુંબમાં દમ અસ્થમા વારસાગત હોય કે દરદીને એલર્જીના લક્ષાણો જેમ કે વારંવાર શરદી, ખરજવું હોય તો તે કરાવી શકે છે, જેથી કઈ કઈ વસ્તુથી દૂર રહેવું તે ખબર પડી શકે. તે જ વસ્તુના ખૂબ નાના ડોઝમાં ઇન્જેક્શન લઇ શકાય ( ડિસન્સીટાઈઝેશન) જેથી દમ અસ્થમા ના હુમલા ઓછા થાય.

આ ટેસ્ટ ખૂબ મોંઘો હોય છે. મોટા ભાગે તે કરાવવાની જરૂર નથી, તેથી બરાબર તપાસ કરી, છેલ્લા ઉપાય તરીકે ખૂબ જરૂરી હોય તો જ ટેસ્ટ કરાવવો.

અસ્થમા – દમની સારવાર

દમ સામાન્ય રીતે કાયમ માટે મટાડી શકાય નહિ, પરંતુ પૂરતી સારવારતથી તે પુરેપુરો કાબુમાં રાખી શકાય.

દમની નિયમિત સારવાર કરવાથી રોજીંદુ જીવન બીજાની જેમ જ જીવી શકાય છે. નિયમિત સારવાર લેવાના ઘણા ફાયદા છે. કોઈપણ જાતની તકલીફ વિના આખી રાત બરાબર સુઈ શકાય છે. દમના નવા હુમલા થતાં અટકાવી શકાય છે.  દમના ગંભીર હુમલા થતા નથી. આ ઉપરાંત વ્યાયામ, રમત-ગમત વગેરે પણ પૂરી ક્ષમતા સાથે રમી શકાય છે.  

: અસ્થમા દમ જેનાથી વધે તે વસ્તુથી દૂર રહેવું :

  • ઘરની ધૂળ અને તેમાં રહેતી જીવાત એ દમનું મુખ્ય કારણ છે. તે ઉંડે નહીં તે માટે દર્દીએ પોતે ઝાડુ વાળવું નહીં, કે ઘરની વસ્તુઓ જેવી ક ચાદર-ચોપડી-ફર્નીચર પરની ધૂળ ખંખેરવા નહીં. ચાદર ખાસ કરીને રૂંછાવાળી નહીં પણ સુતરાઉ વાપરવી.
  • ચાદર – ઓશિકાના કવર દર અઠવાડિયે ધોવા અથવા તો બીજા કોઈ પાસે બરાબર ખંખેરાવી તડકે સૂકવવા, જેથી તેમાં રહેલી ધૂળની બારીક જીવાત મરી જાય.
  • ઘરમાં કૂતરાં – બિલાડી કે રૂંછાવાળા અન્ય પ્રાણીઓ પાળવા નહીં કકે સ્પ્રે સેન્ટ વગેરેનો ઉપયોગ કરવો નહીં.
  • બીડી – સિગારેટ પિતા હોય કે ગુટખા ખાતા હોય તો તે સાવ જ છોડી દેવા.
  • ચુલાના ધુમાડાથી જેટલું શક્ય હોય તેટલું દૂર રહેવું. ખૂજ ઠંડા પાણીથી નહાવું નહીં. તેમજ ઘરમાં ભેજ જ રહે તેનું ધ્યાન રાખવું.

: અસ્થમા દમની દવાઓ :

દમમાં શ્વાસના માર્ગના અંદરના આવરણ પર સોજો આવે છે તેમજ શ્વાસનળીઓ સાંકડી થાય છે. આ બંને કારણો જુદા જુદા હોઈ તેની દવા પણ જુદી જુદી જ હોય છે. (છેલ્લા થોડા વર્ષોમાં સંશોધનો દ્વારા પાકે પાયે સમજાયું કે દમમાં શ્વસનમાર્ગના ઉપર આવતો સોજો જ માર્ગ સાંકડો થવાનું મુખ્ય કારણ છે. આથી તેની સારવાર કરવી અગત્યની છે.)

: શ્વસનનલિકાનો સોજો ઓછો કરવા માટેના સ્પ્રે :

સ્ટીરોઇડ સ્પ્રે (ઇન્હેલર)

  • દમમાં સ્ટીરોઇડના સ્પ્રે ખૂજ જ અસરકારક છે તેમજ નુકશાન કરતા નથી. આ સ્પ્રે મોં વાતે શ્વાસમાં લેવાથી શ્વાસનળીની દીવાલોનો સોજો ઊતરે છે, જેથી નળી પહોળી થાય છે અને હવાની અવરજવર સહેલાઇથી ચાલુ રહે છે. તેથી શરૂઆતથી જ સ્ટીરોઇડના સ્પ્રે વાપરવા જરૂરી છે.
  • સ્ટીરોઇડનાના સ્પ્રે મોંઘા હોય છે. દરેકને વાપરતા નથી આવડતા, પણ શીખી શકાય છે. સ્પ્રે જ વાપરવા સારા, કારણ કે મોં વાતે સ્ટીરોઇડની ગોળી (જેમ જ પ્રેડનીસોલોન) લાંબો સમય સતત લેવાથી શરીરને નુકશાન થઇ શકે છે. દા.ત. આખા શરીરે સોજા આવે, બ્લડપ્રેશર કે ડાયાબિટીસ જેવી બીમારી થાય, હાડકાં નબળા પડે વગેરે.

શ્વાસનળી પહોળી કરવાની ગોળી/સ્પ્રે

દમ માટે સાલબ્યુટામોલ નામની કે તેના જેવી શ્વાસનળી પહોળી કરવાની દવા સસ્તી તેમજ અસરકારક મળે છે. સાલબ્યુટામોલ ગોળી તરીકે પણ લઇ શકાય અને સ્પ્રે વાટે પણ લઇ શકાય. સ્પ્રે વાટે લેવી વધુ હિતાવહ છે.

સાલબ્યુટામોલ સ્પ્રે લેવાના ફાયદા

  • સ્પ્રે લેવાથી દવા સીધી જ નાની શ્વાસનળી અને ફેફસા સુધી પહોંચી જાય છે, આમ જ્યાં દવાની જરૂર છે ત્યાં પહોંચવાથી તરત અસર શરૂ કરે છે. સ્પ્રેમાં ઓછામાં ઓછી દવા વપરાય તેથી તેની આડઅસર પણ ઓછી થાય.
  • જયારે મોંવાટેની ગોળી પેટમાં પચી લોહીમાં ભળવાથી શરીરના બીજા ભાગ ઉપર પણ બિનજરૂરી અસર કરે છે. જેથી કોકવાર હાથ-પગ ધ્રુજવા જેવી આડઅસર થઇ શકે છે. જે શ્વાસ વાટે સ્પ્રે લેવાથી નથી થતી.
  • સ્પ્રે ખરીદતી વખતે થોડા મોંઘા પડે પણ લાંબે ગાલે તે સસ્તા પડે છે.. જો સ્પ્રે લેવાનું દરદીને ફાવતું હોય અને પોષાતું હોય તો કેવી રીતે લેવાના તે કોઈની પણ પાસે શીખને સ્પ્રે જ વાપરવા જોઈએ.
  • ખાસ તો જયારે દમનો હુમલો થવાનો હોય તે પહેલાં ઘનાને ખૂબ છીંકો આવે, આંખ – નાકમાંથી પાણી પડવા માંડે છે. આવું થાય ત્યારે તરત જ તમે વપરાતા હોય તે સ્પ્રે કે ગોળી લેવાથી દમનો હુમલો ટાળી શકાય છે.

રોટાહેલર વાપરવાની રીત

  • શ્વાસ વાટે દવા લેવા સ્પ્રેની જેમ જ રોટાહેલર નામનું સાધન પણ મળે છે. એમાં કેપ્સ્યુલ વાપરવાની હોય છે. જેમાં દર્દી શ્વાસ લે ત્યારે જ દવા અંદર જાય.
  • આસાધન કેવી રીતે વાપરવાનું તે એકવાર આવડી જાય તો પછી દમના દર્દીએ કાયમ માટે આ સાધન વાટે જ સારવાર લેવી જોઈએ. કારણ કે તે ખૂબ અસરકારક અને સલામત રીત છે, વળી સસ્તું પણ છે.

બાળકોને થતો અસ્થમા – દમ

  • મોટેભાગે નાના બાળકમાં દમ થવાનું કારણ વિષાણુંથી થાતા ચેપી રોગ છે. તેથી આ બાળકો લગભગ ૩ – ૪ વર્ષના થાય ત્યારે દમ મટી જાય છે, કારણ કે તેમાં એલર્જી મુખ્ય કારણ નથી. ખાસ કરીને નબળા બાળક, અધૂરા માસે જન્મેલા બાળક કે મા બીડી પીતી હોય તેવા બાળકને અઆવો દમ વધુ થાય છે.
  • પરંતુ જો બાળકના કુટુંબમાં કોઈને દમ હોય કે બાળકને પોતાને અન્ય એલર્જીનીતકલીફ હોય (શરદી – ખરજવું) તો તેવા બાળકને દમ લાંબો સમય રહી શકે છે.
  • આમાં અડધા ઉપરના એટલે કે ૫૦ % બાળકો યુવાન થાય ત્યારી સુધીમાં દમથી મુક્ત થઇ જાય છે. જો કે યોગ્ય માત્રામાં દવા લેવાથી તેઓ પણ બીજાની માફક જ બધી રોજીંદી પ્રવૃત્તિ કરી શકે છે.
  • જો બાળકને પણ અચાનક દમ ખૂબ વધી જાય તો હોસ્પિટલમાં લઇ જવો. હોસ્પીટલમાં નેબ્યુલાઈઝર નામના સાધનથી દમની દવા શ્વાસમાં આપવામાં આવે છે. જેનાથી દમમાં રાહત મળે છે.

: અસ્થમા – દમને લગતા કેટલાક સવાલો :

સવાલ : દમના દર્દીનને ચેપ લાગ્યો છે તે કેવી રીતે ખબર પડે ?

જવાબ : જો દમનાં દરદીને હાંફ અને ખાંસી ખૂબ વદ્ધિ જાય, સાથે સાથે ખાંસીમાં પીળા ગળફા પડે, તાવ આવે, તો તેને શ્વસનતંત્રનો ચેપ હોઈ શકે છે. ચેપ જીવાણું (બેકટેરીયા)થી લાગે છે. આવું થાય તો દમની દવાઓની સાથે ડોકટર આપે તે જીવાણુ મારવાની એન્ટીબાયોટીકનો ૫ – ૭ દિવસનો કોર્ષ કરવો પડે, જેથી ચેપ મટી જાય અને ખાંસી – હાંફમાં રાહત થાય.

સવાલ : દમમાં દર્દીની ગંભીર હાલત થાય તો શું કરવું ?

જવાબ : જો અચાનક શ્વાસ ખૂબ વધી જાય, ખૂબ હાંફે ચડે તો ગભરાયા વગર તરત દમની ગોળી કે સ્પ્રે ડોકટરે સૂચવેલા ડોઝ પ્રમાણે લેવા, તેમજ હોઠ અડધા બંધ કરી શ્વાસ લેવા. જો સ્પ્રે ન હોત તો દમની ગોળી લઇ લેવી. સાથે સાથે પાણી ખૂબ પીવું.

જો ધમણની જેમ્મ સતત હાંફ ચડે, નખ – હોઠ ભૂરા લાગે, બોલવામાં પણ તફલીફ પડે તો તે ગંભીર હાલત કહેવાય. આવા દર્દીને તરત જ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવો પડે, તેને ઓક્સીજન તેમજ અન્ય ઇન્જેક્શન, સ્પ્રે આપવાથી હાંફની તકલીફ ઓછી કરી શકાય છે.

સવાલ : દરદીને દમના હુમલા ફરી નાં આવે તે માટે શું કાળજી રાખવી ?

જવાબ : સૌથી અગત્યનું છે કે દમ જેના લીધે ચડે છે તે શોધી તેનાથી દૂર રહેવું. ખાસ કરીને ત્રણ ‘ઘ’ ધૂળ, ધુમાડો અને ધુમ્રપાનથી દૂર રહેવું. ઘરના ફર્નીચર ઉપર ચોંટેલી ધૂળ, પથારી, ચાદર ઉપરની ધૂળ, ભેજવાળું વાતાવરણ વગેરે મુખ્ય જવાબદાર હોય છે, તેથી તેનાથી દૂર રહેવું. આ ઉપરાંત ઘરમાં કુતરા-બિલાડી પાળવા નહિ. સ્પ્રે – સેન્ટ – રંગ વગેરે છાંટવા નહિ, ખૂબ ઠંડા પાણીથી નહાવું નહિ.

જો શરદી થાય,, છીંક આવે કે આંખ – નાકમાંથી પાણી પડે તો તરત દમનો સ્પ્રે લઇ લેવો અને સૌથી અગત્યનું ગમે ત્યાં જાવ પણ હમેશા દમની દવા તેમજ સ્પ્રે સાથે જ રાખવા.

સવાલ : દમ સંપૂર્ણપણે મટાડી શકાય કે નહિ ?

જવાબ : હજુ સુધી કોઈ પ્પન્ન ઈલાજ દમને કાયમી મટાડી શકતો નથી. હવે એવી ઘણી દવાઓ મળે છે જેનાથી દમ બિલકુલ કાબુમાં રાખી શકાય છે. અમુક દવા – સ્પ્રે એવા આવે ચછે જે લેવાથી દમના હુમલા ના થાય. આમ દમનો દરદી પણ સામાન્ય માણસ જેવું રોજીંદુ જીવન જીવી શકે છે.

સવાલ : દમનો દરદી કસરત કરી શકે કે રમી શકે ?

હા, જો દમ સંપૂર્ણ કાબુમાં રહેતો હોય તો સારવારન સાથે સાથે દમનો દરદી પણ બીજાની જેમ જ કસરત કરી શકે કે રમતો રમી શકે. ફક્ત દમની દવા – સ્પ્રે હમેશા સાથે રાખવી. જો કસરત કરતી વખતે કે રમતી વખતે શ્વાસ ચઢે તો તરત કસરત બંધ કરી દમની દવા કે સ્પ્રે લઇ લેવા. સામાન્ય રીતે દવા કસરત શરૂ કરતા પહેલા જ લઇ લેવી.

સવાલ : જો મને દમ હોય તો મારા દરેક બાળકને દમ થાય ?

દમ વારસાગત રોગ છે, એ વાત સાચી, છતાં એનો અર્થ એ નથી કે બધા બાળકોને દમ થાય. જે ઘરમાં મા બાપ કે કુટુંબમાં કોઈને દમ હોય તો તેમના બાળકોને દમ થવાની શક્યતા અન્ય કુટુંબના બાળકો કરતાં વધારે હોય છે.

સવાલ : દમ હોય તેણે કયો ખોરાક ન ખાવો જોઈએ ?

આમ તો દમના દર્દીથી બધો જ ખોરાક લેવાય, પણ કેટલાક લોકોને અમુક ખોરાક દમના લક્ષણો વધારી દે છે. દા,.ત. ખારીસીંગ, ઈંડા વગેરે. ક્યા ખોરાકથી દમ પર ખરાબ અસર પડે છે તે પહેલેથી જાણી શકાતું નથી. તેથી અનુભવને આધારે જે ખોરાક ખાવાથી દમ વધતો લાગે તે ન ખાવો. કોઈને બધી જાતનો ખોરાક માફક આવે તો કોઈને અમુક ખોરાક માફક ન આવે. આ ઉપરાંત દમના દર્દીએ ખૂબ પાણી પીવું જોઈએ.

સવાલ : દમ હોય તેને બીડી – સિગારેટ કે તમાકુ નુકશાન કરે ?

હા, દમના દરદીએ બીડી – સિગારેટ કે તમાકુનું બિલકુલ સેવન કરવું ન જોઈએ. તેમાં રહેલું નિકોટીન ચોક્કસ જ નુકશાન કરે છે. પોતે પીએ તે તો નુકશાન કરે જ છે પણ નજીકમાં બીજા કોઈ પણ જો બીડી – સિગારેટ પીએ તો તેનો ધુમાડો પણ દમના દરદીના શ્વસનમાર્ગમાં નુકશાન કરી શકે. આથી કુટુંબમાં જો કોઈ બીડી -સિગારેટ પીતું હોય તો તે દમના દર્દીને નુકશાન કરી શકે.

આટલું જરૂરથી જાણીએ

હાંફ દમ નાના કુમળા બાળકથી માંડી મોટી ઉંમર સુધીમાં ગમે તેને ગમે ત્યારે થઇ શકે છે. દમ એ ફેફસાનો લાંબા ગળાનો રોગ છે. તેને સાવ મૂળથી મટાડી શકાતો નથી. પરંતુ અત્યારે એવી ઘણી જાતની સારવાર શોધાઈ છે તેને કાબુમાં રાખી શકાય છે, તેમજ વારંવાર ઉથલો આવતો પણ અટકાવી શકાય છે.

હાંફ દમની તકલીફ હોય તો પણ જો યોગ્ય સારવાર નિયમિત લેવાય તો સ્વસ્થ વ્યક્તિની જેમ સામાન્ય રોજીંદુ જીવન જીવી શકાય છે. તેમજ બધી જ પ્રવૃત્તિ ઓ કરી શકાય છે.

Total Page Visits: 59 - Today Page Visits: 2

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!